Benign (iyi huylu) tekrarlayan intrahepatik kolestaz (BRIC) kolestaz adı verilen karaciğer fonksiyon bozukluğu ile karakterizedir. Bu evrede karaciğer hücreleri safra denilen bir sindirim sıvısını salgılama yeteneğine sahiptir. Safra salımı ile ilgili sorunlar karaciğerde (intrahepatik) ortaya çıktığı için, durum intrahepatik kolestaz olarak tanımlanır. Kolestaz evreleri haftalar ila aylar arasında sürebilir ve genellikle semptomların olmadığı ataklar arasındaki süre haftalar ya da yıllar arasında değişebilir.

Kolestazın ilk evresi genellikle, etkilenmiş bireyin gençlik veya yirmili yaşlarında görülür. Genellikle atak, şiddetli kaşıntı (pruritus) ile başlar ve bunu birkaç hafta sonra cildin ve gözlerin (sarılık) sararması izler. Bu bölümlerde ortaya çıkan diğer genel işaretler ve belirtiler arasında belirsiz bir rahatsızlık hissi (halsizlik), sinirlilik, bulantı, kusma ve iştahsızlık sayılabilir. BRIC’nin ortak bir özelliği vücuttaki yağ emiliminin azalmasıdır ve bu da dışkıda (steatore) fazla yağ oluşumuna yol açar. Yağ emiliminin ve iştah kaybının olmaması nedeniyle, etkilenen bireyler genellikle kolestaz atakları sırasında kilo verirler.

BRIC, iki türe ayrılır BRIC1 ve BRIC2, bu ayrım genetik nedenlere dayanır. Belirtiler ve semptomlar her iki tipte de aynıdır.

Bu durum iyi huylu olarak adlandırılır çünkü karaciğere kalıcı bir zarar vermez. Bununla birlikte, karaciğer fonksiyon bozukluğu atakları zaman zaman progresif ailevi intrahepatik kolestaz (PFIC) olarak bilinen daha ciddi, kalıcı bir karaciğer hastalığına dönüşür. BRIC ve PFIC’nin bazen değişen şiddetteki bir intrahepatik kolestaz spektrumunun bir parçası olduğu düşünülmektedir.

Sıklık

BRIC nadir görülen bir hastalıktır. Yaygınlığı tam bilinmemekle birlikte, bu durum dünya çapında yaklaşık 50.000 ila 100.000 kişiye etki eden ilgili PFIC bozukluğundan daha az yaygındır.

Nedenleri

ATP8B1 genindeki mutasyonlar benign tekrarlayan intrahepatik kolestaz tip 1’e (BRIC1) neden olur ve ABCB11 genindeki mutasyonlar benign tekrarlayan intrahepatik kolestaz tip 2’ye (BRIC2) neden olur. Bu iki gen, safra salıverilmesinde (salgılanması), karaciğer tarafından üretilen yağların sindirilmesine yardımcı olan bir sıvıdır.

ATP8B1 geni, karaciğer hücrelerinin zarlarında lipid adı verilen belirli yağların dağılımını kontrol etmeye yardımcı olan bir protein yapmak için talimatlar sağlar. Bu fonksiyon, safra asitlerinin, safranın bir bileşeninin uygun bir dengesinin sağlanmasında önemli bir rol oynar.

Safra asidi homeostazı olarak bilinen bu süreç, safranın normal sekresyonu ve karaciğer hücrelerinin düzgün işleyişi için kritik öneme sahiptir. Mekanizmanın belirsiz olmasına rağmen, ATP8B1 genindeki mutasyonlar karaciğer hücrelerinde safra asitlerinin birikmesine neden olur. Safra asitlerinin dengesizliği BRIC1’in belirti ve semptomlarına yol açar.

ABCB11 geni, safra tuzu salgı pompası (BSEP) olarak adlandırılan bir proteinin yapılması için talimatlar sağlar. Bu protein karaciğerinde bulunur ve asıl rolü safra tuzlarını (safranın bir bileşeni) karaciğer hücrelerinden uzaklaştırmaktır. ABCB11 genindeki mutasyonlar BSEP fonksiyonunun azalmasına neden olur. Bu azalma BRIC2’nin özelliklerine neden olan safra tuzu salgılanmasının azalmasına yol açar.

BRIC evrelerini tetikleyen faktörler bilinmemektedir.

BRIC’li bazı kişilerin ATP8B1 veya ABCB11 geninde bir mutasyonu yoktur. Bu bireylerde, durumun nedeni bilinmemektedir.

Kalıtım Modeli

Her iki tip BRIC, otozomal resesif bir modele ayrılır, bu da her bir hücredeki genin kopyalarının mutasyona sahip olduğu anlamına gelir. Otozomal resesif bir rahatsızlığı olan bir bireyin anne-babalarının her biri mutasyona uğramış genin bir kopyasını taşır, ancak tipik olarak durumun belirtilerini ve semptomlarını göstermezler.

BRIC’li bazı kişilerin aile öyküsü yoktur. Bu vakalar, ATP8B1 veya ABCB11 genindeki mutasyonlardan doğuştan sonra vücut hücrelerinde meydana gelen ve kalıtsal olmayanlardan ortaya çıkar.

Hastalığın Diğer İsimleri

  • ABCB11 ilişkili intrahepatik kolestaz
  • ATP8B1 ilişkili intrahepatik kolestaz
  • BRIC
  • Düşük gama-GT ailesel intrahepatik kolestaz
  • Tekrarlayan ailesel intrahepatik kolestaz

Kaynak

https://ghr.nlm.nih.gov/condition/benign-recurrent-intrahepatic-cholestasis

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz