AKT1 Geni: AKT serin/treonin kinaz 1

Normal Fonksiyonlar

AKT1 geni; AKT1 kinaz adı verilen protein yapmak için talimatlar sağlar. Bu protein, vücütta çeşitli hücre tiplerinde birçok sinyal iletiminde görevlidir. Örneğin, AKT1 kinaz hücre büyümesi ve bölünmesi ve hücrelerin belirli işlevleri yerine getirmek için olgunlaşması(farklılaşma) ve hücrenin hayatta kalması gibi hücresel olayları düzenlemeye yardımcı olur. Ayrıca, AKT1 kinaz programlı hücre ölümünü (apoptoz) kontrol eder.

AKT1 kinazı içeren sinyal iletimi normal gelişim ve sinir sisteminin işlevi için gereklidir. Yapılan çalışmalar, AKT1 kinazın sinir hücreleri arası hücre-hücre iletişimi, nöronal sağkalım ve hafızanın oluşumunda ki rolünü desteklemektedir. AKT1 geni, onkogenler olarak bilinen bir gen sınıfına aittir. Mutasyona uğradığında onkogenler, normal hücrelerin kanser hücresi haline gelmesine neden olabilir.

Genetik Değişiklerle İlgili Sağlık Sorunları

Proteus Sendromu

AKT1 genindeki en az bir mutasyonun kemiklerin, derinin ve diğer dokuların aşırı büyümesi olarak karakterize edilen bir nadir durum olan Proteus sendromuna neden olduğu bulunmuştur. Bu mutasyon AKT1 kinaz proteininde ki bir amino asiti değiştirir. Özellikle, amino asit glutamic asidin yerini amino asit lizin ile protein prozisyonu 17’den değiştirir (Glu17Lys ya da E17K). Bu mutasyon kalıtsal değildir. Proteus sendromlu insanlarda bu mutasyon rastgele bir hücrede doğum öncesi gelişim esnasında oluşur. Hücreler büyümeye ve bölünmeye devam ettikçe, bazı hücreler mutasyona uğrar ve bazıları uğramaz. Mutasyonlu ve mutasyonsuz bu hücre karışımı mozaisizm olarak bilinir.

Glu17Lys mutasyonu, olmaması gerekirken aşırı aktif AKT1 kinaz üretimine yol açar. Anormal aktif protein hücrenin kendi büyümesini düzenleyebilmesini bozarak hücrelerin anormal büyümesine ve bölünmesine neden olur. Çeşitli dokularda ve organlarda artan hücre çoğalması Proteus Sendromu’nun aşırı büyüme özelliğine yol açar. Çalışmalar bazı grup hücrelerin neden olduğu; normale göre vücüdun aşırı büyüyen parçalarında AKT1 gen mutasyonunun daha yaygın olduğunu düşündürmektedir.

Yumurtalık Kanseri

Şizofreni

Diğer Kanser Türleri

AKT1 genindeki Glu17Lys mutasyonu (yukarıda tanımlanan) meme, yumurtalık ve kolorektal kanserinin küçük bir yüzdesinde bulunmaktadır. Bu durumlarda mutasyon somatiktir yani kişinin yaşamı boyunca kazanılmıştır ve sadece tümör hücrelerinde bulunur.

Mutasyon, AKT1 kinazı anormal şekilde aktive ederek hücrelerin kontrolsüz büyümesine ve bölünmesine izin vererek bu düzensiz hücre çoğalmasının malign tümörler geliştirmesine neden olur.

Glu17Lys mutasyonu sadece birkaç kanser türünde rapor edilmiş olsa da, AKT1 geninin artmış aktivitesi (ekspresyonu) birçok kanser türünde bulunur.

Diğer Hastalıklar

Şizofreni hastalarında, hastalığı olmayanlara göre daha sık AKT1 geninde birkaç yaygın varyasyon (polimorfizm) bulunmuştur. Bu polimorfizmler, AKT1 genindeki tek DNA yapı taşlarını (nükleotid) değiştirir. Bu genetik değişikliklerin AKT1 kinazın yapısına veya işlevine bir etkisi olup olmadığı, eğer öyleyse şizofreni gelişimiyle nasıl ilişkili olduğu bilinmemektedir. AKT1 gen polimorfizmleri, bu karmaşık psikiyatrik bozukluğun gelişimine katkıda bulunan birçok genetik ve çevresel faktörlerden biri gibi görünmektedir.

Kromozomal Yer

Sitogenetik Yeri: 14q32.33  14. kromozomun uzun kolunda (q) 32.33. pozisyonunda

Moleküler Yeri: Baz çiftleri 104,769,349 – 104,795,743 arasında, kromozom 14

Görsel: Genom Dekarasyon Sayfası /NCBI

Bu Genin Diğer İsimleri

  • AKT
  • AKT1_HUMAN
  • MGC99656

Kaynak: https://ghr.nlm.nih.gov/gene/AKT1

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz