in

ACE Geni Nedir?

ACE Geni; Fonksiyonu, Sağlık Durumları ve Kromozomal Konum

ACE geni nedir molekülce
ACE geni nedir molekülce

ACE Geni: Anjiyotensin I Dönüştürücü Enzim

Normal Fonksiyonları

ACE geni anjiyotensin dönüştürücü enzimin üretilmesi emrini verir. Bu enzim proteinleri kesebilme kabiliyetine sahiptir. Vücutta kan basıncını düzenleyen, vücut sıvılarının ve tuzların dengesini sağlamakla görevli olan renin-anjiotensin sisteminin bir parçasıdır. Anjiyotensin dönüştürücü enzim, anjiyotensin I isimli proteini keserek anjiyotensin II ye dönüştürür. Anjiyotensin II kan damarlarının daralmasını sağlayarak kan basıncının artmasına neden olur. Ayrıca bu protein, böbreklerden su ve tuz emilimini sağlayan aldesteron hormonunun üretilmesi için gerekli uyarımları yapar. Vücut sıvılarının artışı aynı zamanda kan basıncını arttırır.

Embriyonik dönemde gelişmeye başlayan dokulara, oksijen taşıyan kan basıncı proksimal tübül adı verilen özelleşmiş böbrek yapıları ve diğer dokular için önemlidir. Ek olarak, anjiyotensin II böbrek yapılarının gelişimini sağlayan büyüme faktörlerini etkileyerek, böbrek gelişiminde doğrudan rol oynuyor olabilir.

Anjiyotensin dönüştürücü enzim diğer proteinleri de kesebilir. Örneğin bradikinin isimli proteini. Bradikinin kan damarlarının genişlemesine ve böylece kan basıncının düşmesine sebep olur. Anjiyotensin dönüştürücü enzim tarafından bradikinin kesilmesi, bu proteini inaktive ederek kan basıncının yükselmesini sağlar.

Genetik Değişikliklerle Bağlantılı Sağlık Sorunları

Renal Tübüler Digenesis

ACE genindeki mutasyonlar yaygın olarak renal tübüler digenesis isimli çoklu böbrek bozukluklarına sebep olur. Bu hastalığa sahip bireylerde ACE genlerinde en az 33 mutasyon olduğu saptanmıştır. Renal tübüler digenesis doğum öncesi anormal böbrek gelişimi, ürin üretememe ve düşük kan basıncı gibi belirtiler ile karakterizedir. Bu problemler amniyotik sıvıdaki düşüş (oligohidroamniyoz) ve Potter sekansı adı verilen bir dizi doğumsal kusurla sonuçlanır.

Renal tübüler digenesis renin- anjiyotensin sistemindeki herhangi bir genin iki kopyasında birden mutasyona sebep olabilir. İşlevsel anjiyotensin dönüştürücü enzim üretimini engelleyen ACE geni mutasyonları anjiyotensin II formasyonunu bozar ve sistemin işlevini yerine getirmesine engel olur. Düşük kan basıncı dolayısıyla kan akışı düşer (hipoperfüzyon) ve vücut embriyonik dönemde gerekli olan oksijeni alamaz. Sonuç olarak böbrek gelişimi bozulur ve renal rübüler digenesis semptomları ortaya çıkar.

Diğer Bozukluklar

ACE geninin belli bir çeşidinde gerçekleşen mutasyonlar felç ve diyabet gibi çeşitli hastalıkların oluşabilme riskini arttırır. Bu varyasyona, 287 nükleotit genişliğindeki belirli bir DNA alanında gerçekleşen, ACE I/D polimorfizmi adı verilir. ACE geninin bir varyantı bu alanı içerir ve I ya da insersiyon aleli denir. Diğer varyant bu alanı içermez ve buna ise D ya da Delesyon aleli adı verilir. İnsanlarda her genin iki kopyası bulunduğundan, her birey iki insersiyon aleline (II), iki delesyon aleline (DD) ya da her ikisinden birer alele sahip olabilir (ID). DD paterni, II paternine nazaran daha yüksek seviyede anjiyotensin dönüştürücü enzim içerir. ID paterni ise orta düzeyde anjiyotensin dönüştürücü enzim seviyesi ile karakterizedir.

DD paternine sahip bireylerde felç riski fazladır. Felç beyine giden kan akışının azalması (iskemik felç) ya da beyinde kanama gerçekleşmesine (hemorojik felç ya da intraserebral kanama) sebebiyet verir. Her iki tip patern de ACE geninin varyasyonlarıdır. Fakat pek çok genetik ve çevresel risk faktörleri bu karmaşık duruma katkıda bulunur.

Tip 1 ve tip 2 diyabet hastalığına sahip bireylerde DD alelleri diyabetik nefropati adı verilen bir böbrek rahatsızlığı riskini arttırır. Bu rahatsızlık zamanla böbreklere daha fazla zarar vererek tamamen işlevlerini yitirmesine neden olabilir.

Kromozal yer

Sitogenetik yer : 17q23.3, Kromozom 17nin 23.3 pozisyonundaki uzun kolunda (q) yer alır.

Moleküler yer: baz çifti 63,477,061 dan 63,498,380 arasında kromozom 17 üzerinde (Homo sapiens Annotation Release 109, GRCh38.p12) (NCBI)

Görsel 1: ACE Geni Kromozomal Konum Genom Dekorasyon Sayfası/ NCBI
Görsel 1: ACE Geni Kromozomal Konum Genom Dekorasyon Sayfası/ NCBI

Bu Genin Diğer İsimleri

  • ACE1
  • ACE _İNSAN
  • Anjiyotensin – dönüştürücü enzim
  • Anjiyotensin-dönüştürücü enzim, somatik izoform
  • Anjiyotensin I dönüştürücü enzim (peptidil-dipeptidaz A) 1
  • Anjiyotensin I dönüştürücü enzim peptidil-dipeptidaz A 1 transkript
  • CD143
  • CD143 antijen
  • DCP
  • DCP1
  • Dipeptidil karboksipeptidaz 1
  • Dipeptidil karboksipeptidaz I
  • EC 3.4.15.1
  • ICH
  • Kininaz II
  • MVCD3

Kaynak: https://ghr.nlm.nih.gov/gene/ACE

Editör: Mehdi Koşaca

Ne düşünüyorsunuz?

2 puan
+ Oy - Oy
Nükleotit Kullanıcı

Ahsen İlkyaz Yumuşak

Bilime ve bilgiye düşkün İnönü Üniversitesi Moleküler Biyoloji Ve Genetik bölümü öğrencisi

İçerik YazarıDoğrulanmış KullanıcıÜyelik Yılı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ACP5 geni nedir molekülce

ACP5 Geni Nedir?

ACADSB geni nedir molekülce

ACADSB Geni Nedir?