Tanım

Otozomal dominant noktürnal frontal lob epilepsisi (ADNFLE), ailelerde görülen nadir bir epilepsi şeklidir. Bu hastalık, genellikle gece, kişi uyurken, meydana gelen (noktürnal)  nöbetlere neden olur. ADNFLE’lı bazı insanlar gün içinde de nöbet geçirir.

ADNFLE’ın karakteristik nöbetleri, her biri birkaç saniye ile birkaç dakika arasında süren kümelerde ortaya çıkma eğilimindedir. Bazı insanlar uykularından uyanmalarına neden olan hafif nöbetler geçirir. Diğerleri, kolların atma veya fırlatma hareketleri ve bacakların bisiklet hareketleri gibi ani, tekrarlayan hareketleri içerebilecek daha ciddi nöbetlere sahiptir. Kişi yataktan kalkıp etrafta dolaşabilir; bu da uyurgezerlikle karıştırılabilir. Kişi ayrıca bağırabilir; inleme, konuşma veya homurdanma sesleri çıkarabilir. Bu nöbetler bazen kabuslar, gece dehşetleri veya panik ataklar olarak yanlış teşhis edilir.

ADNFLE de dahil olmak üzere bazı epilepsi türlerinde ‘aura’ adı verilen nörolojik semptomlar genellikle nöbetten önce gelir. ADNFLE’li insanlarda aura ile ilgili en sık görülen semptomlar karıncalanma, titreme, korku hissi, baş dönmesi (vertigo) ve düşme ya da itilme hissidir. Bazı etkilenen insanlar ayrıca nefessiz kalma, aşırı hızlı nefes alma (hiperventilasyon) veya boğulma hissi bildirmişlerdir. ADNFLE’li kişilerde nöbetleri neyin ortaya çıkardığı tam olarak bilinmemektedir. Nöbetler stres veya yorgunluk ile tetiklenebilir, ancak çoğu durumda nöbetlerin tanınmış tetikleyicileri yoktur.

ADNFLE ile ilişkili nöbetler bebeklikten orta yaşlılığa kadar her an başlayabilir, ancak çoğu çocuklukta başlar. Nöbetler yaşla birlikte daha hafif ve daha az sıklıkta olma eğilimindedir. Etkilenen kişilerin çoğunda, nöbetler ilaçla etkili bir şekilde kontrol edilebilir. ADNFLE’li çoğu kişi zeka olarak normaldir ve nöbetler arasında beyin fonksiyonlarıyla ilgili herhangi bir problem yoktur. Bununla birlikte, ADNFLE’li bazı insanlar psikiyatrik bozukluklar (şizofreni gibi), davranışsal problemler veya zihinsel yetersizlik yaşamıştır. Bu ek özelliklerin bu kişilerde epilepsi ile doğrudan ilişkili olup olmadığı da açık değildir.

Sıklık

ADNFLE nadir bir epilepsi şekli gibi görünmektedir; yaygınlığı bilinmemektedir. Bu durum dünya çapında 100’den fazla ailede bildirilmiştir.

Nedenler

CHRNA2, CHRNA4 ve CHRNB2 genlerindeki mutasyonlar ADNFLE’ye neden olabilir. Bu genler, nöronal nikotinik asetilkolin reseptörü (nAChR) adı verilen daha büyük bir molekülün farklı parçalarının (alt birimler) yapılması için talimatlar sağlar. Bu reseptör, beyindeki sinir hücreleri (nöronlar) arasındaki kimyasal sinyalleşmede önemli bir rol oynar.

Nöronlar arasındaki iletişim, bir nörondan salınan ve komşu nöronlar tarafından alınan nörotransmiterler adlı kimyasallara bağlıdır. Araştırmacılar CHRNA2, CHRNA4 ve CHRNB2 genlerindeki mutasyonların beyindeki bazı nörotransmiterlerin normal salınımını ve alınımını etkilediğini varsayıyor. Nöronlar arasındaki sinyallerde ortaya çıkan değişiklikler büyük ihtimalle nöbetlerle ilişkili anormal beyin aktivitelerini tetikliyor.

ADNFLE ile ilişkili nöbetler beynin ön lobları denilen bölgelerinde başlar. Beynin bu bölgeleri, akıl yürütme, planlama, yargılama ve problem çözme gibi birçok kritik fonksiyon ile ilişkilidir. CHRNA2, CHRNA4 ve CHRNB2 genlerindeki mutasyonların neden beyinin başka bir yerinde değil de ön loblarda nöbetlere neden olduğu açık değildir. Araştırmacılar ayrıca bu nöbetlerin neden en sık uyku sırasında meydana geldiğini belirlemeye çalışıyorlar.

ADNFLE’nin genetik nedeni, etkilenen ailelerin sadece küçük bir yüzdesinde tanımlanmıştır. Bazı durumlarda, nAChR’yi oluşturanlardan başka bir gen söz konusudur. Geri kalan ailelerde, durumun nedeni bilinmemektedir. Araştırmacılar, koşulun altında olabilecek nAChR’nin diğer alt birimlerindeki mutasyonlar dahil olmak üzere, başka genetik değişiklikler aramaktadır.

Kalıtım Modeli

Bu durum otozomal dominant modelde kalıtsaldır, yani her hücrede değiştirilmiş genin bir kopyası epilepsi gelişme riskini arttırmak için yeterlidir. CHRNA2, CHRNA4 veya CHRNB2 geninde bir mutasyon kalıtanların yaklaşık yüzde 70’i nöbetler geçirecektir. Çoğu durumda, etkilenen bir kimsenin hastalığa yakalanmış bir ebeveyni ve/veya diğer yakınları vardır. Diğer vakalar sporadik olarak tanımlanmaktadır, yani etkilenen bir kimsenin ailesinde hastalığın tarihi yoktur.

Hastalığın Diğer İsimleri

ADNFLE

Kaynak

https://ghr.nlm.nih.gov/condition/autosomal-dominant-nocturnal-frontal-lobe-epilepsy

Önceki İçerikCAV1 Geni
Sonraki İçerikApert Sendromu
Gamze KURT
3 Mart 1999 Nazilli'de doğdu. Ilköğretim ve ortaöğretimini Nazilli'de tamamladı. Şu an Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde Moleküler biyoloji ve genetik okuyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz