Eski Uyuşturucu, Depresyon için Yeni Umut

Antidepresanların arkasındaki bilim, yarım yüzyıl içinde gelişmedi. Anestetik ketaminle ilgili araştırmalar da dâhil olmak üzere yeni keşifler her şeyi değiştirebilir

Bu makale New York Mount Sinai’deki Icahn Tıp Okulu için oluşturuldu. Oluşturucu ekip editörler kurulundan ayrı bir bölüm olan Scientific American Custom Media’dır.

Şekil 1 Majör depresif bozukluğu olan hastalar için, görünen ketamin uygulaması, fMRI taramalarında, depresyon ile ilişkili beyin bölgelerini düzenlemesi. Bazı hastalarda bir gün içinde semptomları rahatlattığı görüldü. Kaynak: Tercüme Psikiyatrisi (2015) 5, e50

MDB Nedir?

Major depresif bozukluk (MDB), dünya çapında 300 milyon insanı etkileyen, dünyanın önde gelen engellilik nedenidir. 1960’larda ve 70’lerde geliştirilen geleneksel tedaviler pek çok hastada başarısızlığa uğrattı. Her üç hastadan biri ilaç tedavisinden yarar görmemektedir ve MDB’si olan her beş kişiden biri tedaviye dirençli depresyona sahip olarak sınıflandırılmaktadır. Major depresif bozukluk (MDB), dünya çapında 300 milyon insanı etkileyen, dünyanın önde gelen engellilik nedenidir. 1960’larda ve 70’lerde geliştirilen geleneksel tedaviler pek çok hastada başarısızlığa uğrattı. Her üç hastadan biri ilaç tedavisinden yarar görmemektedir ve MDB’si olan her beş kişiden biri tedaviye dirençli depresyona sahip olarak sınıflandırılmaktadır.

Mount Sinai’deki Icahn Tıp Okulu’nda, bilim adamları MDB tedavisi için yeni yollar açabilecek çeşitli araştırmalar yürütüyorlar. Bu araştırma hedeflerinden biri, hücreler arasındaki iletişimi sağlayan ve depresyondan mustarip hastalarda iltihaplanmanın uyarılmasında rol oynayan bir protein olan interlökin-6 molekülüdür. Mount Sinai’deki araştırmacılar, depresyonluların anormal derecede yüksek IL-6 seviyelerine sahip olduklarını bulmuşlardır. Bu bulgu, inflamatuar yollarını etkileyen diğer faktörlerin araştırılmasına ve depresyonu kontrol etmeye çalışan nöro-devrelere nasıl yardımcı olabileceğini ortaya çıkarmıştır.

Tedavi Yöntemleri

Bir başka yol, aşırı strese karşı koyanlar için koruyucu bir etkiye sahip olup olmayacağını görmek için, kısmi nöbetlerin tedavisinde FDA tarafından onaylanmış bir potasyum iyon kanalı açıcı olan antikonvülsan ilaç ezogabine odaklanmaktadır. Hayvan çalışmalarında, ezogabin, enjekte edildiğinde veya infüze edildiğinde, ilgi kaybı, motivasyon azalması ve zevk hissetme yetersizliği gibi depresyon belirtilerini azaltmıştır. Bu araştırma, ezogabinin nöron hiperaktivitesini normalleştirme potansiyelini, yani aklın aktif esneklik mekanizmalarını desteklediğini göstermektedir.

Depresyon için en umut verici araştırma hedeflerinden biri, beyindeki nörotransmitter glutamatı düzenleyen reseptör sınıfıdır. Mount Sinai Icahn Tıp Okulunun Anne ve Joel Ehrenkranz Dekanı olan Dennis Charney, ilk önce ketamin ilacı – özellikle veterinerlik tıbbında kullanılan bir anestezi ve aynı zamanda yasadışı parti uyuşturucusu “Özel K” olarak bilinen bir anesteziyi – glutamat sistemi ve bir antidepresan olarak hareket eder. Charney, Yale Üniversitesi’nde John Krystal ile çalışan çığır açan araştırmalarına başladı.

En yaygın olarak reçete edilen antidepresanlar, seçici serotonin geri alım inhibitörleri (Prozac ve Zoloft dâhil), nöronlar tarafından nörotransmitter serotoninin reabsorbsiyonunu bloke ederek, beyindeki kimyasalın daha fazlasını sağlar. Süreç bazı hastalarda birkaç hafta veya ay sonra depresyonu rahatlatabilir. Bu tür tedaviye dirençli MDB hastalarında, glutamat sistemi problemin kaynağına daha yakın olabilir. Kronik stres ve depresyon, glutamat reseptörlerini ve sinapsları değiştirerek sinaptik yapı kaybına neden olur.

Ketamin

Ketaminin beyindeki ana glutamat reseptörlerinden biri olan NMDA (N-metil-d-aspartat) reseptörü için yüksek afinitesi vardır. İlaç, NMDA glutamat reseptörünün, salgıladığı glutamatı yeniden tutmasını engeller. Normal bir glutamat seviyesini geri yükleyerek, ketamin nöronlar arasındaki bağlantıları yeniden canlandırır ve bir gün içinde beyine nöroplastisiteyi yeniden sağlayabilir.

Icahn Tıp Okulu’nda Ruh ve Kaygı Bozuklukları Programı ve Psikiyatri ve Nörobilim Derneği doçentleri olan Charney ve James Murrough, ketaminin şiddetli ve kronik depresyonu tedavi etmek için yeni bir mekanizma olarak hızlı antidepresan etkilerini gösteren çok sayıda çalışma yayınladı.

Murrough, “Bu hastalığın şiddetli, kronik ve tedaviye dirençli formları olan hastalarda ketaminin hızlı antidepresan etkileri gerçek bir tıbbi atılımı temsil edebilir” diyor.

Ketamin, travma sonrası stres bozukluğunu tedavi etmede de etkili olabilir, bu da Mount Sinai’de Psikiyatri Doçenti Adriana Feder ile yapılan bir Charney bulgusu.

Araştırmalarının bir sonucu olarak, Charney ve işvereni, Mount Sinai’deki Icahn Tıp Okulu, ketamine karşı antidepresan ve anti-intihar etkisi ile ilgili patentler taşıyor.

Büyük bir ilaç şirketi kısa süre önce tedaviye dirençli erişkinlerde ketamin kimyasal kuzeni olan esketaminin iki taraflı bilinmeyenli bir klinik çalışmasını gerçekleştirdi. Mayıs ayında ortaya çıkarılan sonuçlar, yeni başlatılan oral antidepresan ile esnek şekilde verilen bir esketamin burun spreyi “depresif semptomların istatistiksel olarak anlamlı, klinik olarak anlamlı bir şekilde azaltıldığını” ortaya koydu.

ABD Gıda ve İlaç İdaresi, 2013’te tedaviye dirençli depresyon için esketamin atılım terapisi vermiştir ve yakında regülasyon onayı için esketamin burun spreyi düşünülecektir. FDA’dan yeşil ışık alırsa, esketamin depresyonu tedavi etmek için ilk monoamin olmayan ilaç olacaktır ve 1950’lerde tıp kategorisinin keşfedilmesinden bu yana bir antidepresan için ilk yeni etki mekanizmasını temsil edecektir.

Sonuç

Charney, “Bilim alanında bir kariyer yaparak birçok hastanın hayatını değiştirebilecek bir keşif yaptığımızı umuyor ve ketamin ile böyle bir keşif yapmamız çok sevindirici” diyor.

Seçici serotonin geri alım inhibitörlerinden hiçbir şey bulamayan milyonlarca MDB hastası için bu gelişmeler umut verebilir.

Bilim adamlarının araştırmayı hayatı değiştiren tedavilere nasıl dönüştürdüğü hakkında daha fazla bilgi edinmek için, “New Heights in Medicine” ziyaret edin.

Kaynak: https://www.scientificamerican.com/custom-media/mount-sinai/in-an-old-drug-new-hope-for-depression/?mvt=i&mvn=f6b601236df94d0398fc602278ca0871&mvp=NA-SCIEAMERLIVE-11237933&mvl=TopicAgenda

Elif Büşra Zorlu

2018 Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunu, Biyoteknoloji alanında yüksek lisans eğitimi almaktadır.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: