DLD Geni Nedir?
in

EntellektüelEntellektüel ÇalışkanÇalışkan

DLD Geni Nedir?

DLD Geni; Fonksiyon, Sağlık Durumları ve Kromozomal Konum

DLD Geni: dihidrolipoamid dehidrojenaz

Normal Fonksiyon

Dihidrolipoamid dehidrojenaz isimli enzimin üretim emrini veren gen DLD genidir. Bu enzim, birlikte çalışan pek çok enzim grubunun (enzim kompleksi) E3 bileşeni isimli kısmını (alt birimini) oluşturur. Bazı moleküllerin hücrelerde enerji üretmek üzere parçalanması için bu kompleksler gereklidir.

Dihidrolipoamid dehidrojenaz içeren enzim komplekslerinden biri dallanmış zincirli alfa-keto asit dehidrojenazdır (BCKD). BCKD enzim kompleksi, üç protein yapıtaşının (aminoasitlerin) yıkımının bir aşamasında görev alır. Valin, izolösin ve lösin isimli bu aminoasitler gıdalardan elde edilir. Bu aminoasitler pek çok gıdada bulunurlar; özellikle protein yönünden zengin olan süt, et ve yumurta gibi gıdalarda bulunurlar. Bu aminoasitlerin parçalanmasıyla enerji için kullanılabilecek moleküller üretilir.

Dihidrolipoamid dehidrojenaz aynı zamanda pirüvat dehidrojenaz (PDH) kompleksinin üyesidir. Hücrelerin kullanımı için enerji üretilirken bu enzim kompleksinin rolü oldukça önemlidir. Bu kompleks, karbonhidratların parçalanmasıyla oluşan pirüvat isimli bir molekülü, asetil-CoA isimli bir başka moleküle dönüştürür. Dihidrolipoamid dehidrojenaz, bu kimyasal tepkimenin belli bir basamağında işlev görür. Sonucunda hücrelerin temel enerji kaynağı olan adenin trifosfatın (ATP) üretildiği kimyasal tepkimeler zincirinin başlaması için pirüvatın dönüşümü şarttır.

Hücresel enerji üretme işleminde görevli üçüncü bir enzim kompleksinin bir üyesi de dihidrolipoamid dehidrojenazdır. Bu kompleks alfa-ketoglutarat dehidrojenaz (αKGDH) olarak adlandırılır ve α-ketoglutarat isimli bir molekülü süksinil-CoA isimli bir başka moleküle çevirir. Bu süreçte, daha ileriki adımlarda hücrelerin enerji olarak kullanması için ATP üretir.

Genetik Değişikliklerle İlgili Sağlık Koşulları

Dihidrolipoamid Dehidrojenaz Eksikliği

DLD genindeki en az on yedi kalıtsal kalıcı değişimin dihidrolipoamid dehidrojenaz noksanlığına yol açtığı tespit edilmiştir. Bu ağır durumun belirti ve bulguları epey çeşitlilik göstermektedir fakat en yaygın belirtileri dokularda hayati tehlike oluşturabilecek derecede laktik asit birikmesi (laktik asidoz), nörolojik (sinirbilimsel) sorunlar ve karaciğer rahatsızlığıdır.

Çoğu DLD kalıtsal kalıcı değişimi; BCKD, PDH ve αKGDH enzim komplekslerinin olağan işleyişini engelleyen dihidrolipoamid dehidrojenazda bulunan tek aminoasitleri değiştirir. BCKD enzim kompleksinin işlevindeki bozulma; vücutta valin, izolösin, lösin ve onlrın yan ürünlerinin birikimine sebep olur. Bu birikme, dihidrolipoamid dehidrojenaz eksikliği olan bireylerde; hücreler dokular ve sinir sistemi için zehirli olmasının yanı sıra bu bireylerde nörolojik(sinirbilimsel) sorunlara da yol açar.

Pirüvat dehidrojenazın işlevindeki düşüş, hasta bireylerde, başka bir kimyasal tepkimede laktik asidoza katılan laktik aside dönüşen pirüvatın birikmesiyle sonuçlanır. αKGDH enzim kompleksinin bozulması alfa-ketoglutaratın birikmesine yol açar ve büyük olasılıkla laktik asidoza katkı sağlar. Bu üç enzim kompleksinin azalmış işlevi, hücresel enerji üretimini de azaltır. Büyük miktarda enerji gereksinimi olan beyin büyük ölçüde etkilenir ve dihidrolipoamid dehidrojenaz eksikliğiyle bağlantılı nörolojik (sinirbilimsel) sorunlarla sonuçlanır. Karaciğer sorunları da büyük olasılıkla hücrelerdeki enerji üretiminin düşmesinden kaynaklanmaktadır. Her kompleksin bozulma derecesi bu durumun özelliklerinde değişikliğe yol açar.

Leigh Sendromu

Kromozomal Konum

Sitogenetik Konum: 7q31.1, 31.1 konumundaki kromozom 7‘nin uzun (q) kolu 

Moleküler Konum: Kromozom 7 üzerindeki 107,891,107 – 107,921,198 baz çiftleri

DLD geni lokasyonu
Görsel Bilgileri: Genom Dekorasyon Sayfası/NCBI

Bu Genin Diğer İsimleri

  • DIA1
  • diyaforez
  • dihidrolipoamid dehidrojenaz (pirüvat dehidrojenaz kompleksinin E3 bileşeni, 2-okso-glutarat kompleksi, dallanmış zincirli keto asit dehidrojenaz kompleksi)
  • dihidrolipoil dehidrojenaz 
  • DLDH
  • DLDH_İNSAN
  • pirüvat dehidrojenazın E3 bileşeni
  • GCSL
  • glisin bölünme sistemi L proteini
  • LAD
  • lipoamid dehidrojenaz
  • lipoamid redüktaz
  • lipoamid redüktaz (NADH)
  • lipoil dehidrojenaz
  • PHE3
  • pirüvat dehidrojenaz bileşeni E3

Kaynak: https://ghr.nlm.nih.gov/gene/DLD

Görsel Kaynak: https://pharmaphorum.com/news/avexis-surges-promising-gene-therapy/

Editör: Meryem Melisa KAR

Ne düşünüyorsunuz?

10 puan
+ Oy - Oy

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Çıplak Lenfosit Sendromu Tip 2 (BLS 2)

Çıplak Lenfosit Sendromu Tip II

arastirmacilar-kapsamli-tek-hucreli-atlasinda-buyuk-bir-adim-atiyor

İnsan Tek Hücreli Atlası