coronavirus ile ilgili görsel sonucu

Coronavirüs Nedir?

Coronavirüsler (CoV), soğuk algınlığından tutun da Orta Doğu Solunum Yolları Sendromu (MERS-CoV) ve Şiddetli Akut Solunum Yolları Sendromu (SARS-CoV) gibi çok daha ciddi hastalıklara neden olabilen büyük bir virüs ailesidir. Coronavirüsler, develer, yarasalar ve insanlar arasında yaygın olarak bulunan, solunum yolları, gastrointestinal sistem, hepatik ve nörolojik hastalıklara neden olabilen zarflı RNA virüsleridir. Alfa, beta, gama ve delta olmak üzere dört alt grubu bulunmakta olan bu virüslerin bazıları çok az sıklıkla da olsa hayvanlardan insanlara bulaşmakta (zoonotik) ve insanda enfeksiyon etkeni olabilmektedirler. Günümüzde bilinen yedi adet enfektif coronavirüs vardır. Bunlardan 229E (Alfa coronavirüs), NL63 (Alfa coronavirüs), OC43(Beta coronavirüs) ve HKU1 (Beta coronavirüs) insanda en sık enfeksiyon nedeni olanlar olup immündüşkünlerde üst ve alt solunum yollarında enfeksiyona neden olmaktadırlar. Diğer 3 Coronavirüs ise yakın geçmişte tanımlanmış olup salgınlara neden olmuşlardır.

Coronavirüs Tipleri Nelerdir?

SARS-CoV: 2002 yılında yine yeni bulunan 2019-nCoV gibi Çin’de tanımlanmıştır. Ciddi akut solunum yolları sendromuna (SARS) neden olarak 2002-2003 yıllarında dünya genelinde salgın oluşturmuş 8098 kişinin hastalanmasına ve bunların 774’ünün ölümüne neden olmuştur.

MERS-CoV: 2012 yılında Suudi Arabistan’da tanımlanmış ve bugüne kadar dünya genelinde birçok yerde görülmüştür. Orta Doğu solunum yolları sendromuna (MERS) neden olarak, bilinen rakamlara göre günümüz 2019 mayıs ayına kadar 2442’den fazla kişiyi enfekte etmiş ve bunların 800’e yakınının ölümüne neden olmuştur.

2019-nCoV: 2019’un aralık ayında Çin’in Wuhan şehrinde insanlarda pnömoni etkeni olarak tanımlanmıştır.

Yeni Coronavirüs ilk defa 29 Aralık 2019’da Wuhan şehrindeki deniz ürünleri ve canlı hayvan satan bir pazarda çalışan 4 personel ve o gün içerisinde pazarı ziyaret eden birçok kişide pnömoni tespit edilmesiyle görülmüştür.

Virüs Nasıl Yayıldı?

31 Aralık 2019’da Çin Hastalık Kontrol Ve Önleme Merkezi (Chinese CDC) Wuhan şehri sağlık yetkililerine eşlik etmek, epidemiyolojik ve etiyolojik bir soruşturma yürütmek için hızlı bir müdahale ekibi göndererek araştırma başlatmıştır. Pnömonili hastalardan alınan örneklerin incelenmesiyle virüsün coronavirüs ailesinden olduğu ve SARS-CoV ile %70 benzerlik gösterdiği bildirilerek 2019-nCoV adı verilmiştir. Coronavirüsler belirttiğimiz gibi hayvanlar arasında yaygın olarak dolaşmaktadırlar lakin zaman içinde bu virüsler değişime uğrayarak insana bulaşma yeteneği kazabilmektedirler.

Salgın olmasındaki en önemli faktör virüslerin değişime uğrayarak insandan insana bulaşma yeteneğini kazanmasıdır. Wuhan’da görülen bu olayda da ilk olarak hastalığın hayvanlardan insana bulaştığı ardından insan-insan arası bulaşlarla sağlık çalışanlarını da enfekte ederek geniş bir kitleye yayıldığı düşünülmektedir. İnsan-insan bulaş düşüncesinin temeli ise daha sonra görülen vakaların bahsedilen deniz ürünleri ve canlı hayvan pazarıyla bağlantısı olmaması ve hastalarla ilgilenen sağlık çalışanlarında hastalığın görülmesidir. Şu ana kadar 15’den fazla sağlık çalışanı bu virüsle enfekte olmuştur. Hastalık 2 ile 15 gün süren kulukça süresinin akabinde yüksek ateş, kuru öksürük ve nefes darlığı ile seyretmektedir.

Hastalığı ağır geçiren ve ölen kişilerin çoğu ileri yaştaki, altta yatan hastalığı bulunan kişilerdir.“ A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China,2019” adlı çalışmada 3 hastanın verileri paylaşılmıştır. 1 numaralı hasta 49 yaşında kadın, 2 numaralı hasta 61 yaşında yaşlı erkek, 3 numaralı hasta ise 32 yaşında genç bir erkektir. 1 ve 3 numaralı hastalar 16 Ocak 2020’de taburcu edilirken 3 numaralı hastada başvurusunun ardından  7 gün sonra solunumsal distress  gelişmiş ve hasta mekanik ventilasyona bağlanmıştır (görsel 1). 9 Ocak 2020’de 2 numaralı 61 yaşındaki sıradan bir müşteri olarak virüse maruz kalan erkek hasta ex olmuştur (ölmüştür). Çalışmada ve vakalardaki ölüm oranlarına baktığımızda yaş ve altta yatan hastalık kriteri mortalite oranını ciddi oranda arttırmaktadır.

Görsel 1: Mekanik Ventilasyon Makinesi

Virüsün Tanı Metotları

Tanı metodu olarak yetkililer bronkoalveoler lavaj sıvısı dahil olmak üzere 4 farklı alt solunum yolu örneğini Wuhan’da virüs tespit edildiği tarih dolaylarında Huanan Deniz Ürünleri Pazarında bulunan veya Wuhan’daki nedeni bilinmeyen pnömoni tanısı alan tüm hastalardan almayı tercih etmişlerdir. Kontrol örnekleri olarak Pekin’deki hastanelerinde pnömoni tanısı almış kişilerden 7 adet bronkoalveoler lavaj sıvı alınmıştır. Tanı testleri olarak PCR’ı; araştırmalar için ise ek olarak elektron mikroskobu ile görüntülemeyi de kullanmışlardır. Yukarıda bahsettiğimiz 3 hastanın verilerinin paylaşıldığı araştırmada insan solunum yolu epitel hücresine virüsü enfekte ederek elektron mikroskobu ile sitopatik etkisi gözlenmeye çalışılmıştır (görsel 2). Elektron mikroskobisinde çapı 60-140 nm arasında değişkenlik gösteren genellikle sferik yapıda nadiren pleomorfizm gösteren virüs görünmekle beraber sitoplazmada inklüzyon cisimcikleri izlenmektedir (görsel 3).

Görsel 2
Görsel 3

Virüs yakın temas (<1metre), havayolu sekresyonlarıyla hapşırma ve öksürmeyle, damlacık yoluyla bulaş sağlamaktadır.

Wuhan’da salgının yayılımını engellemek için tüm giriş çıkışlar kapatılmış ve Wuhan’da yaşayan milyonlarca kişi şehre hapsedilmiş durumdadır. Özellikle’de Çin halkı için çok önemli bir kutlama olan Çin Yeni Yılının kutlanması da kutlanamayacaktır. Wuhan’da yapılan röportajların birinde: Malzeme bilimcisi Fei Chen “Yeni Coronavirüs gerçekten çok hızlı ve çok şiddetli yayıldı, şehir karantinaya alındığından beri Wuhan çok sessiz. Sokak neredeyse bomboş dışarı çıkan birkaç insan ise sadece cerrahi maskelerle gezebiliyor.” Dedi. “Wuhan Scientist: What it’s like to be on lockdown” adlı makalede yapılan röportajlarda Wuhan’daki durumun ne kadar güç ve zor olduğunu görmek gayet mümkündür.

Korunmak İçin Neler Yapmalıyız?

  1. Şu anda 2019-nCoV enfeksiyonunu önleyecek bir aşı yoktur.
  2. Enfeksiyonu önlemenin en iyi yolu virüse maruz kalmaktan kaçınmaktadır.
  3. Ellerinizi en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla iyice yıkayınız.
  4. Gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza yıkanmamış ellerle dokunmayınız.
  5. Hasta olan kişilerle temas etmekten kaçınız.
  6. Hasta hissettiğinizde muhakkak evde kalınız.
  7. Öksürüğünüzü ve Hapşırığınızı bir mendille örterek havaya solunum yolu sekresyonlarınızı bulaştırmaktan sakınınız.
  8. Sık kullanılan nesne ve yüzeyleri temizleyiniz ve dezenfekte ediniz.

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye’de şimdiye kadar görülmeyen 2019-nCoV virüsünün bulaşmasını engellemek için birçok önlem aldı. Bakan Koca, Dünya Sağlık Örgütü’nün Türkiye için termal kamera tedbirini daha önermeden önce geçen haftadan itibaren Çin’den gelen bütün yolculara termal kamerayla tespit etme uygulamasını devreye koyduklarını dile getirdi, bugüne kadar termal kamerayla şüpheli olarak tespit ettikleri yani ateşi olan herhangi bir yolcu bulunmadığını belirtti.

Bulaşın görüldüğü ülkelerin genelinde karantina bölgeleri kuruldu. Görülen ülke ve vaka sayıları tabloda verilmiştir.

Virüsün Görüldüğü Yerler

ÇİN ANAKARASIVakaÖlüm NotlarLink
Hubei province (Wuhan dahil)3,554125671 ağır, 228 kritikSource
Guangdong province2720Source
Zhejiang province296042 ağırSource
Chongqing147015 ağır, 4 kritikSource
Hunan province221038 ağırSource
Anhui province1520Source
Beijing1021Source
Shanghai9613 kritikSource
Henan province206232 ağır, 2 kritikSource
Sichuan province10803 kritikSource
Shandong province1300Source
Guangxi Region5805 ağırSource
Jiangxi province109011 ağırSource
Fujian province84012 ağır, 2 kritikSource
Jiangsu province9901 ağırSource
Hainan province4319 ağırSource
Liaoning province3908 ağırSource
Tianjin27017 ağırSource
Shaanxi province560Source
Yunnan province5505 ağır, 1 kritikSource
Heilongjiang province3714 ağırSource
Guizhou province901 ağırSource
Jilin province90Source
Xinjiang1304 ağırSource
Ningxia Region120Source
Hebei province4814 ağırSource
Gansu province2403 ağırSource
Shanxi province2702 ağırSource
Inner Mongolia1601 ağır, 1 kritikSource
Qinghai province60Hepsi StabilSource
TOPLAM6,055132

BÖLGELERVakalarÖlümlerNotlarLink
Hong Kong80Source
Taiwan80Source
Macau70Source
TOPLAM230

ULUSLARARASIVakalarÖlümlerNotlarLink
Tayland140Source
Singapur100StabilSource
Fransa401 ciddiSource
Malezya70StabilSource
Japonya70Source
Güney Kore40Source
A.B.D50Source
Vietnam20StabilSource
Nepal10Source
Avustralya70StabilSource
Kanada30Source
Kamboçya10Source
Sri Lanka10Source
Almanya40Source
BAE40StabilSource
TOPLAM740

Tablo bnonews.com’dan güncellenmiştir.

Kaynaklar

https://www.nature.com/articles/d41586-020-00191-5

https://www.klimik.org.tr/2020/01/25/saglik-calisanlari-icin-yeni-koronoavirus-hakkinda-bilgi-notu

https://www.klimik.org.tr/2020/01/24/yeni-koronavirus-2019-hakkinda-bilgi-notu/

http://www.milliyet.com.tr/gundem/son-dakika-saglik-bakani-kocadan-corona-virus-aciklamasi-vatandaslarimiz-endise-etmesin-6132063

https://bnonews.com/index.php/2020/01/the-latest-coronavirus-cases/

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention-treatment.html

https://www.inquirer.com/business/drugs/coronavirus-johnson-and-johnson-stoffels-wuhan-20200128.html

Editör: Mehdi Koşaca

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz