Allan-Herndon-Dudley Sendromu
in

Allan-Herndon-Dudley Sendromu

Allan-Herndon-Dudley Sendromu: Tanım, Sıklık, Nedenler ve Kalıtım Modeli

Tanım

Allan-Herndon-Dudley Sendromu orta ila şiddetli zihinsel engelliliğe ve hareketle ilgili problemlere neden olan, nadir görülen beyin gelişimi bozukluğudur. Sadece erkeklerde meydana gelen bu durum, gelişimi doğumdan önce bozar. Etkilenen erkekler, konuşmayı ve iletişim yeteneğini kısıtlamış olsa da, diğer insanlarla etkileşimin tadını çıkarmış gibi görünürler.

Allan-Herndon-Dudley Sendromlu çoğu çocuk, zayıf kas tonusu (hipotoni) ve çok sayıda kasın az gelişmişliğine (kas hipoplazi) sahiptir. Yaşlandıkça, genellikle belirli eklemlerin hareketini kısıtlayan kontraktür denilen eklem deformiteleri geliştirir. Anormal kas sertliği (spastisite), kas zayıflığı ve kol ve bacakların istemdışı hareketleri de hareketliliği sınırlar. Sonuç olarak, Allan-Herndon-Dudley Sendromlu birçok kişi yetişkinliğe kadar bağımsız olarak yürüyemez ve tekerlekli sandalyeye bağımlı olmak durumundadır.

Sıklık

AllanHerndon-Dudley Sendromu nadir görülen bir hastalık olarak görünmektedir. Dünya genelinde, bu durumdan etkilenen bireyleri olan yaklaşık 25 aile bildirilmiştir.

Nedenler

SLC16A2 genindeki mutasyonlar Allan-Harndon-Dudley Sendromu’na neden olur. Ayrıca MCT8 olarakta bilinen SLC16A2 geni, sinir sistemi gelişiminde kritik bir rol oynayan proteinin üretim emrini verir. Bu protein, gelişen beyindeki sinir hücrelerine belirli bir hormon taşır. Triiyodotironin ya da T3 olarak adlandırılan bu hormon, alt boyundaki tiroid (Görsel 1) adı verilen kelebek şeklindeki bir bez tarafından üretilir. T3, sinir hücrelerinin (Görsel 2) normal oluşumu ve büyümesi ve ayrıca hücre-hücre iletişiminin meydana geldiği sinir hücreleri (sinapslar) (Görsel 3) arasındaki bağlantıların gelişimi için kritik gibi görünmektedir. T3 ve diğer tiroid hormon formları, diğer organların gelişimini düzenlemeye ve vücuttaki kimyasal reaksiyonların oranını (metabolizma) kontrol etmeye yardımcı olur.

Görsel 1: Tiroid bezi ve paratiroid bezleri
Görsel 1: Tiroid bezi ve paratiroid bezleri
Görsel 2: Bir nöronun kısımları
Görsel 2: Bir nöronun kısımları
Görsel 3: Nöronal sinaps
Görsel 3: Nöronal sinaps

Gen mutasyonları, SLC16A2 protein fonksiyonunu ve yapısını değiştirir. Sonuç olarak, bu protein etkili biçimde T3’ü sinir hücrelerine taşıyamaz. Beynin belirli bölgelerinde bu kritik hormonun eksikliği, normal beyin gelişimini bozarak zihinsel engelliliğe ve hareket sorunlarına neden olur. T3 sinir hücreleri tarafından alınmadığından, bu hormonun aşırı miktarları kan dolaşımında dolaşıma devam eder. Kandaki artan T3 seviyeleri, bazı organlar için toksik olabilir ve Allan-Herndon-Dudley Sendromu’nun belirtilerine ve semptomlarına katkıda bulunabilir.

Kalıtım Modeli

Bu durum X’e bağlı resesif bir modelde (Görsel 4) kalıtsaldır. Hastalığa neden olan mutasyona uğramış gen, iki cinsiyet kromozomundan biri olan X kromozomu üzerinde bulunuyorsa bir durum X’e bağlı kabul edilir. (erkeklerde Sadece bir X kromozomu olan), her hücrede genin değiştirilmiş bir kopyası duruma neden olmak için yeterlidir. Kadınlarda (iki X kromozomu olan), bozukluğa neden olmak için genin her iki kopyasında bir mutasyon bulunmalıdır. Erkekler X’e bağlı resesif hastalıklarda, kadınlardan daha sık etkilenirler. X’e bağlı kalıtımın bir özelliği, babaların X’e bağlı karakterleri erkek çocuklarına geçirememesidir.

Görsel 4: X'e bağlı resesif kalıtım
Görsel 4: X’e bağlı resesif kalıtım

X’e bağlı resesif kalıtımda, her hücrede genin değiştirilmiş kopyasına sahip bir dişi, bir taşıyıcı (Görsel 5) olarak adlandırılır. Taşıyıcı, mutasyona uğramış geni geçirebilir, ancak genellikle bozukluğun belirtilerini ve semptomlarını yaşamaz. SLC16A2 mutasyon taşıyıcıları, normal zekaya sahiptir ve hareketle ilgili sorunlar yaşamazlar. Bazı taşıyıcılara, genel nüfusa oranla yaygın bir durum olan tiroid hastalığı teşhisi konulmuştur. Bu vakalarda, tiroid hastalığının SLC16A2 gen mutasyonlarıyla ilişkili olup olmadığı belli değildir.

Görsel 5: Taşıyıcı
Görsel 5: Taşıyıcı

Bu Hastalığın Diğer İsimleri 

  • Allan-Herndon Sendromu
  • MCT8(SLC16A2)- Spesifik Troid Hormonu Hücre Taşıyıcı Eksikliği
  • X’e bAĞLI, hipotoni ile Zihinsel Gerilik
  • Monokarboksilat Taşıyıcı 8 (MCT8) Eksikliği

Kaynak: https://ghr.nlm.nih.gov/condition/allan-herndon-dudley-syndrome

Görsel Kaynak: https://www.researchgate.net/figure/A-4-year-old-patient-with-genetically-confirmed-Allan-Herndon-Dudley-syndrome-with_fig1_261101279

Editör: Meryem Melisa KAR

Ne düşünüyorsunuz?

1 puan
+ Oy - Oy

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

BMPR1A Geni Nedir?

BMPR1A Geni Nedir?

COL5A2 Geni Nedir?

COL5A2 Geni Nedir?