ALAS2 GENİ NEDİR?

ALAS2 Geni: 5′-aminolevulinat sentaz 2

Normal fonksiyon

ALAS2 geni, 5′-aminolevulinat sintaz 2 veya eritroid ALA-sintaz olarak adlandırılan bir enzimin yapılması için talimatlar sağlar. Enzimin bu versiyonu sadece eritroblast adı verilen kırmızı kan hücrelerinin gelişmesinde bulunur.
ALA-sentaz, Heme(Hemoglobin molekülünün proteinsiz kısmı) üretiminde önemli bir rol oynar. Heme, hemoglobin (kandaki oksijeni taşıyan protein) dahil, hemoproteinler olarak adlandırılan demir içeren proteinlerin bir bileşenidir. Heme en çok kan, kemik iliği ve karaciğerde bulunmasının yanı sıra; aynı zamanda  vücudun tüm organları için hayati öneme sahiptir.
Heme üretimi, sekiz farklı enzim gerektiren çok aşamalı bir süreçtir. ALA-sentaz (delta-aminolevulinik asit (ALA) adı verilen bir bileşiğin oluşumu), bu süreçte ilk adımdan sorumludur. Sonraki aşamalarda, diğer yedi enzim hemeye öncülük eden bileşikleri üretir ve modifiye ederler.

Genetik Değişikliklerle İlgili Sağlık Koşulları

Porfiri

X-bağlantılı dominant eritropoietik protoporfiya olarak bilinen porfiri formunda en az iki ALAS2 gen mutasyonu bulunmuştur. Bu mutasyonların her biri, ALAS2 geninin sonuna yakın küçük miktarda genetik malzeme siler. Bu değişiklikler alyuvar ALA-sentazı aktifleştirmekte ve bu da kırmızı kan hücrelerinde ALA üretimini artırmaktadır. Fazla ALA, diğer enzimler tarafından porfirinler olarak adlandırılan bileşiklere dönüştürülür. Bu bileşikler eritroblastlarda biriktiğinde, dışarı akabilir ve kan dolaşımı yoluyla cilde ve diğer dokulara nakledilebilir. Derideki yüksek porfirin seviyeleri, bu durumun özelliği olan güneş ışığına aşırı duyarlılığa neden olur.

X’e bağlı sideroblastik anemi

ALAS2 geninde X’e bağlı sideroblastik anemiye neden olan en az 50 mutasyon tespit edilmiştir. Hemen hemen tüm bu mutasyonlar eritroid ALA-sentazdaki tek protein yapı taşlarını (amino asitler) değiştirir. Bu değişiklikler, kırmızı kan hücrelerinin gelişmesinde normal heme üretimini bozan enzimin aktivitesini bozar. Heme miktarındaki bir azalma, bu hücrelerin yeterli hemoglobin üretmesini önler. Eritroblastlara taşınan demirlerin neredeyse tamamı normal olarak heme içerisine dahil edildiğinden, heme’nin azaltılmış üretimi bu hücrelerde fazla demir birikmesine yol açar. Ek olarak, vücut, diyetten(besinden) daha fazla demir emerek hemoglobin kıtlığını telafi etmeye çalışır. Bu aşırı demir birikimi vücudun organlarına zarar verir. Düşük hemoglobin düzeyleri ve vücudun organlarında oluşan demir birikimi, X-bağlantılı sideroblastik aneminin karakteristik özelliklerine yol açmaktadır.

Kromozomal Yer

Sitogenetik Yer: Xp11.21, X kromozomunun 11.21 pozisyonundaki kısa (p) koludur.
Moleküler Yer: X kromozomunda 55,009,055 ila 55,031,064 baz çiftleri (Homo sapiens Annotation Release 109, GRCh38.p12) (NCBI)

Görsel: Genom Dekarasyon Sayfası/ NCBI

Bu Gen için Diğer İsimler

• 5-aminolevulinat sentaz, eritroid spesifik, mitokondri
• ALAS-E
• ALAS, eritroid
• aminolevulinat, delta-, sintaz 2
• ANH1
• ASB
• HEM0_HUMAN

Kaynak: https://ghr.nlm.nih.gov/gene/ALAS2

Munise Akbaba

Munise Akbaba

1999 İstanbul doğumlu. Balıkesir Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümü 2.sınıf öğrencisi.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: