Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1

Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1, enfeksiyonla indüklenen akut ensefalopati 3 veya IIAE3’e duyarlılık olarak da bilinen, grip gibi viral bir enfeksiyonun ardından ortaya çıkan nadir görülen bir beyin hastalığı (ensefalopati) türüdür.

Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1, tipik olarak bebeklik döneminde veya erken çocuklukta görülür ancak bazı insanlar durumu ergenliğe ya da yetişkinliğe kadar farketmezler. Bu durumdaki insanlar genellikle birkaç gün içinde ateş, öksürük, tıkanıklık, kusma ve ishal gibi tipik enfeksiyon semptomları gösterir. Bu grip benzeri semptomlar sonrasında etkilenen bireyler, nöbetler, halüsinasyonlar, zorluk koordine edici hareketler (ataksi) veya anormal kas tonusu gibi nörolojik problemler gösterirler. Sonunda etkilenen bireyler, birkaç hafta süren bir komaya girerler. Durum “akut” olarak tanımlanır, çünkü hastalık bölümleri zamanla sınırlıdır.

Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1’li insanlar, beyinlerinin belirli bölgelerinde hasar alanlarını (lezyonları) geliştirir. Durum ilerledikçe, bu beyin bölgeleri şişme (ödem), kanama ve sonra doku ölümünü (nekroz)  gerçekleştirir. İleri beyin hasarları ve doku kaybı ensefalopati ile sonuçlanır.

Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1’li kişilerin yaklaşık 3’te 1’i, hastalıklarıyla ve sonrasındaki nörolojik gerilemeyle başa çıkamaz. Hayatta kalanların yaklaşık yarısında doku nekrozu nedeniyle kalıcı beyin hasarı görülür ve bu da yürüme, konuşma ve diğer temel fonksiyonlarda bozulmalara neden olur. Zamanla, bu becerilerin çoğu tekrar kazanılabilir, ancak beyin dokusu kaybı kalıcıdır. Hayatta kalan diğer bireylerin, hastalıklarından tamamen kurtuldukları görülür.

Akut nekrotizan ensefalopati tip 1’li bireylerin yarısının tekrarlayan ataklara duyarlı olduğu ve nörolojik gerileme ile sonuçlanan başka bir enfeksiyon geçireceği tahmin edilmektedir; bazı insanlar yaşamları boyunca çok sayıda bölüme sahip olabilir. Nörolojik fonksiyon her bölümden sonra kötüleşir ve daha fazla beyin dokusu zarar görür.

Sıklık

Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1, her ne kadar oranı bilinmesede çok nadir görülen bir vakadır. Bilimsel literatürde bu durumdan en az 59 vaka bildirilmiştir.

Nedenleri

RANBP2 genindeki mutasyonların, akut nekrotizan ensefalopati tip 1 gelişme riskini arttırdığı bulunmuştur. RANBP2 geni, nükleer gözenek olarak bilinen bir protein kompleksi ile etkileşime giren proteini yapmak için talimatlar sağlar. Nükleer gözenek, hücrenin içine ve dışına molekül taşınmasını sağlayan bir kanaldır. RANBP2 geni, nükleer gözenek vasıtasıyla proteinlerin ve diğer moleküllerin taşınmasının düzenlesine ve çekirdeğe giren veya çıkan proteinlerin değiştirilmesine yardımcı olur. Nükleer gözenek içindeki fonksiyonlarına ek olarak, RANBP2 proteini hücre bölünmesi sırasında da birden fazla rol oynar ve moleküllerin hücreler içinde taşınmasına yardımcı olur.

Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1 ile ilişkili olan RANBP2 gen mutasyonları, değiştirilmiş şekli nedeniyle işlevini düzgün yapamayan veya ihtiyaç duyulduğu yerde nüükler gözenekleri olmayan proteinin üretilmesine neden olur. Bu mutasyonlar kendi başlarına sağlık sorunlarına neden olmaz; sadece bir viral enfeksiyonun ardından nörolojik problemleri tetiklediği görülmüştür. Fakat bu sürecin nasıl işlediği hala belli değildir. Araştırmacılar, enfeksiyona cevap olarak uzun süreli inflamasyonun, akut nekrotizan ensefalopati tip 1’in gelişiminde rol oynayabileceğinden şüphelenmektedir ancak bu süreçte değiştirilmiş RANBP2 proteininin rolü bilinmemektedir. İltihap, hasarlara ve yabancı işgalcilere (virüsler gibi) karşı verilen normal bağışıklık sistemi tepkisidir. Ancak, aşırı iltihaplanma vücudun dokularına zarar verebilir.

Ek olarak, belli iltihaplı proteinler, çok miktarda olduklarında sinir hücreleri için zehirli olabilir. Değişmiş RANBP2 proteini ve anormal immün yanıtın kombinasyonunun, bireylerin akut nekrotizan ensefalopati tip 1’in tekrarlayan ataklarına duyarlılığında bir rol oynadığından şüphelenilmektedir. Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1’li insanların, beyinlerindeki veya omuriliklerindeki (merkezi sinir sistemi) sinir hücrelerinde virüs bulunmaz, bu yüzden muhtemelen immün reaksiyonun, enfeksiyonun kendisinden ziyade, nörolojik belirti ve semptomları oluşturması muhtemeldir.

Grip, Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1’li insanlarda çok yaygındır; bu durumu tetiklediği bilinen diğer virüsler arasında insan herpes virüsü 6, coxsackie virüsü ve enterovirüsler bulunur. Nadir durumlarda Mycoplasma pneumoniae bakterisi dahildir çünkü Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1’in işaretleri ve semptomları farklı enfeksiyonlar arasında önemli farklılıklar göstermediğinden, durumu tetiklemek için enfeksiyon tipinin enfeksiyon oluşumundan daha az önemli olması muhtemeldir.

Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1 işaretli ve semptomlu bazı insanların RANBP2 geninde mutasyon tespit edilmemiştir. Bu durumlarda, dahil olan gen bilinmez.

Kalıtım Modeli

Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1, otozomal dominant modelde kalıtsaldır; bu, her hücrede değiştirilmiş genin bir kopyasının, bir enfeksiyondan sonra bozukluğu geliştirme riskini arttırmak için yeterli olduğu anlamına gelir.

Çoğu durumda, etkilenmiş bireyler bir ebeveynden mutasyonu devralır. Diğer vakalar, gendeki yeni mutasyonlardan kaynaklanır ve ailelerinde hastalık öyküsü olmayan kişilerde ortaya çıkar.

Değiştirilmiş RANBP2 genine sahip olan insanlar, azaltılmış penetrasyon olarak bilinen bir durumu asla geliştiremezler. RANBP2 gen mutasyonundan etkilenmiş bir bireyin, yaşamı boyunca Akut Nekrotizan Ensefalopati Tip 1’i geliştirme şansı %40 olarak tahmin edilmektedir. Ek olarak, genetik veya çevresel faktörler muhtemelen bir enfeksiyonun, bu durumun işaretlerini ve semptomlarını tetiklemesinde rol oynar. Beslenme durumu ve önceki enfeksiyonların sayısı gibi bireyin sağlık geçmişi de riski etkileyebilir.

Hastalığın Diğer İsimleri

  • Akut Nekrotizan Ensefalit
  • ADANE
  • ANE1
  • Otozomal Dominant Akut Nekrotizan Ensefalopati
  • IIAE3
  • Enfeksiyon Sonrası Akut Nekrotizan Hemorajik Ensefalopati
  • Akut Nekrotizan Ensefalopati Duyarlılığı
  • Enfeksiyon Kaynaklı Akut Ensefalopati Duyarlılığı
  • Enfeksiyon Kaynaklı Akut Ensefalopati Duyarlılığı 3

Kaynak

https://ghr.nlm.nih.gov/condition/acute-necrotizing-encephalopathy-type-1

Meryem Melisa KAR

Meryem Melisa KAR

06 Ocak 1999'da Balıkesir'de doğdu. Şuan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik 1. sınıf öğrencisi. Adli Tıp ve Embriyoloji alanlarına ilgi duymaktadır.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: