ABCB4 GENİ NEDİR?

ABCB4 Geni: ATP bağlayıcı kaset B alt üyesi 4

Normal Fonksiyonları

ABCB4 geni (MDR3 olarak da bilinir.) kendi adıyla da alınan bir proteinin üretiminden sorumlu gendir. Bu protein fosfolipitler olarak adlandırılan yağların, karaciğer hücrelerinin zarları boyunca hareket ettirilmesine yardımcı olur. Aynı zamanda bu yağları safra denilen bir sindirim sıvısı içine verir. Fosfolipitler karaciğer hücrelerinin dışında, yağları sindiren safranın bir bileşeni olan safra asitlerine bağlanır. Büyük miktarlarda safra asitleri hücrelere zararlı olabilir; Bu asitler fosfolipitlere bağlı olduklarında ise daha az toksik olur.

Genetik Değişikliklerle Bağlantılı Sağlık Sorunları

Progresif Familiyal İntrahepatik Kolestaz

ABCB4 genindeki 45’ten fazla mutasyonun, genellikle karaciğer yetmezliğine yol açan progresif familiyal intrahepatik kolestaz tip 3 (PFIC3) olarak adlandırılan ciddi bir karaciğer hastalığına türüne neden olduğu bulunmuştur. Etkilenen bireylerde ABCB4 geninin her iki kopyasında da mutasyonlara sahip olduğu bulunmuştur. Kısa, fonksiyonel olmayan proteinlerin üretimine yol açan mutasyonlar yaşamın erken dönemlerinde ortaya çıkan daha ciddi karaciğer hastalıklarıyla ilişkili olma eğilimindedir. PFIC3’e sebep olan ABCB4 gen mutasyonları, fosfolipitlerin hücre zarları boyunca hareket etmesini olumsuz yönde etkiler. Ve safra asitlerine bağlanabilecek fosfolipit eksikliğine yol açar. Serbest safra asitlerinin birikmesi karaciğer hücrelerine zarar verir, bu da karaciğer hastalığının belirti ve semptomlarına neden olur.

Gebelikte İntrahepatik Kolestaz

ABCB4 mutasyonu olan kadınlar, gebelikte intrahepatik kolestaz olarak adlandırılan bir hastalık geliştirme riski taşırlar. Etkilenen kadınlar genellikle gebeliğin üçüncü trimesterinde safra sekresyonunu ve şiddetli kaşıntıyı geliştirir. Ve bu özellikler bebek doğduktan sonra kaybolur. ABCB4 genindeki tek bir mutasyon, ABCB4 proteininde hafifi bir azalmaya yol açar. Ancak çoğu durumda, safra asitlerine bağlanmak için yeterli miktarda fosfolipitin karaciğer hücrelerinden dışarı taşınması için yeterli protein mevcuttur. Mekanizmanın belirsiz olmasına rağmen, kalan ABCB4 proteinin işlevi hamilelik sırasında bozulmuş görünmektedir. Bu da fosfolipitlerin safra safhasındaki hareketini daha da azaltabilir. Safra asitlerine bağlanmak için mevcut fosfolipitlerin yokluğu, safra akışının düzenlenmesi de dahil olmak üzere karaciğer fonksiyonunu bozabilecek toksik safra asitlerinin birikmesine yol açar. Safra akışı ile ilgili problemler, gebelikte intrahepatik kolestazın belirti ve bulgularına yol açar. Bu karmaşık hastalığı geliştirme riskine birçok faktör katkıda bulunabilir.

Diğer Hastalıklar

ABCB4 genindeki mutasyonlar, ayrıca nadir görünen düşük fosfolipitle ilişkili kolelitiaziz (LPAC) hastalığıyla bağlantılıdır. Bu durum safra kesesi veya safra kanallarında küçük çakıl benzeri (safra taşları) kolesterol birikintilerine yol açar. LPAC’de safra taşları genellikle 40 yaşından önce ortaya çıkar. Bu da safra taşlarının ortaya çıkması için çok genç bir yaştır. Ek olarak etkilenen bireyler küçük kolesterol kristalleri (mikrolitiazis) veya karaciğer safra kanallarında biliyer çamur denilen bir malzeme birikimine sahip olabilirler. Safra çamuru, genellikle kolesterol kristalleri veya kalsiyum tuzları dahil olmak üzere safra içinde çözünen katı parçacıklardan oluşur. Safra taşları veya safra çamurları safra kesesi çıkartıldıktan sonra bile ağrı, ateş, mide bulantısı veya pankreas iltihabı(pankreatit) gibi semptomlara neden olabilir.

LPAC’ye de sebep olan ABCB4 genindeki mutasyonlarının, proteinin fosfolipitleri safra kesesine transfer etme yeteneğini bozduğu düşünülmektedir. Fosfolipitler kolesterolün safrada çözünmesini sağlar. Fosfolipitlerin eksikliğinde, kolesteröl safrada çözünemediğinden safra taşlarının ve kristallerinin oluşmasına neden olur.

Kromozomal Yeri

Sitogenetik yeri: 7q21.12, 7. kromozomun uzun kolu(q) 21.12 pozisyonunda

Moleküler yeri: baz çiftleri: 87.398.988 – 87.476.722 arasında, kromozom 7

Bu Genin Diğer İsimleri

  • ATP-binding cassette, sub-family B (MDR/TAP), member 4
  • ATP-binding cassette, subfamily B, member 4
  • MDR3
  • MDR3_HUMAN
  • Multidrug resistance protein 3
  • Multiple drug resistance 3
  • P-glycoprotein-3/multiple drug resistance-3
  • P glycoprotein 3/multiple drug resistance 3
  • PFIC-3
  • PGY3

Kaynak: https://ghr.nlm.nih.gov/gene/ABCB4

Mehdi Koşaca

Mehdi Koşaca

Molekülce'nin kurucusudur. Eğitimini Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi'nde moleküler biyoloji ve genetik alanında devam etmektedir. Araştırmalarını daha çok tıbbi genetik, biyoinformatik ve sinirbilimi üzerinde sürdürmektedir.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: